A | A | A

HOME   |   WORD LID   |   CONTACT
print deze pagina

Nieuwsflash 4/2014

Woensdag 30 april 2014

AANKONDIGINGEN
Tijdelijke medewerker voor PICT-studie aan de slag

Luc Otte

Sinds 1 maart jl. werkt dhr. Luc Otte als tijdelijke onderzoeksmedewerker bij de Federatie, na een 30-jarige carrière bij Janssen Pharmaceutica. Zijn opdracht kadert in een studie in opdracht van FOD Volksgezondheid voor de Federale Evaluatiecel Palliatieve Zorg en betreft de validatie en prevalentie van het PICT-instrument. Dat instrument zou het mogelijk moeten maken palliatieve patiënten vroeger te identificeren en hun noden gedifferentieerd in kaart te brengen met het oog op mogelijk nieuw beleid voor palliatieve patiënten. De opdracht van Luc loopt tot en met november.

top

Honorarium advies tweede (en derde) arts bij euthanasie

Het honorarium advies tweede (en derde) arts bij euthanasie is recent goedgekeurd binnen het verzekeringscomité van het RIZIV in het kader van art. 56 'verstrekkingen van geneeskundige verzorging met een experimenteel karakter' (klik hier voor tekst KB). Het is nu wachten op de lijst van artsen die voor dit honorarium in aanmerking zullen komen. Deze wordt opgesteld binnen de inrichtende macht die verantwoordelijk is voor de uitvoering van dit KB (voor Vlaanderen is dat LEIF vzw), in overleg met een comité waarin ook de drie federaties palliatieve zorg (Vlaanderen, Brussel en Wallonië) zitting zullen hebben. De Federatie streeft ernaar dat alle artsen die palliatief deskundig en met euthanasievragen vertrouwd zijn, voor dit honorarium in aanmerking zouden komen. Als er meer nieuws is, bv. over kandidaatstelling, vormingsvereisten en overgangsmaatregelen, zullen wij u op de hoogte brengen.

Dr. Gert Huysmans, voorzitter FPZV

top

'Hoe de palliatieve zorg verbeteren in Vlaanderen': congres op 29 & 30 januari 2015

Dit tweedaags congres in Brussel wil een handvat bieden om palliatieve zorg in Vlaanderen optimaal te organiseren. Het initiatief gaat uit van het FLIECE-project (Flanders Study to Improve End-of-Life Care and Evaluation Tools). Het is een samenwerking tussen de Vrije Universiteit Brussel, Universiteit Gent, KU Leuven en VU Medisch Centrum Amsterdam. Houd de data alvast vrij; inschrijven kan vanaf augustus. Meer informatie hier en op www.fliece.be.

top

'Palliative care 2020': eindcongres IMPACT en Euro Impact op 15 oktober 2015

Op 15 oktober 2015 vindt het eindcongres plaats van twee Europese projecten m.b.t. palliatieve zorg, m.n. het IMPACT en Euro Impact-project. In dit beleidscongres staan debatten gepland met belanghebbenden in palliatieve en langdurige zorg in Europa. Meer informatie vindt u op www.palliativecare2020.eu.

top

VORMING, TRAINING & OPLEIDING (VTO)

- Aandacht voor het spirituele in palliatieve zorg, hoezo? door dr. Marc Desmet. Wordt wegens grote interesse een tweede keer georganiseerd op 8 en 22 mei, in Vilvoorde. NOG ENKELE PLAATSEN VRIJ!
- Hoe communiceren in waarheid? Hoe omgaan met weerstand en ontkenning? door dr. Lucas Ceulemans op 13 mei in Wuustwezel, in samenwerking met de netwerken van de provincie Antwerpen.
- Hoe communiceren in conflictsituaties? door Michel Schynkel op 15 mei in Heverlee, in samenwerking met het Palliatief Netwerk Arrondissement Leuven (Panal).
- De zomertweedaagse Introductie in intervisietechnieken voor intervisoren door Walter Rombouts op 27 en 28 augustus in Holsbeek is VOLZET! Geïnteresseerden worden verzocht zich aan te melden bij greet.francois@palliatief.be. Zij worden dan als eersten geïnformeerd over nieuwe data.
- Communicatie en gepast hanteren van afstand en nabijheid in de stervensfase door Mieke Ballinckx in Gent op 23 en 24 oktober. Dit zijn NIEUWE DATA!
- Communicatie via aanraking in de stervensfase: als woorden ontoereikend zijn door Mieke Ballinckx in Wemmel op 2 december. Ook dit is een NIEUWE DATUM.

top

Pallialine opleidingspakketten beschikbaar. Na de ontwikkeling, aandacht voor implementatie!

Vorming, Training & Opleiding is een belangrijk middel om richtlijnen ingang te doen vinden in de dagelijkse praktijk. In 2013 werd vanuit de Federatie opleidingsmateriaal ontwikkeld voor de richtlijnen 'misselijkheid en braken', 'pijnbestrijding bij de palliatieve patiënt' en 'palliatieve sedatie': zie www.pallialine.be voor meer informatie. Er zijn enerzijds pakketten voor huisartsen en LOK-groepen en anderzijds opleidingsmateriaal dat door de netwerken, steeds in co-organisatie met de Federatie, gebruikt kan worden in open aanbod-activiteiten.

Voor meer informatie, contacteer greet.francois@palliatief.be of uw plaatselijk netwerk palliatieve zorg.

top

VOOR U GELEZEN
Hoop als houvast, bron, lied en beeld: of hoe beter communiceren over hoop in palliatieve zorg

Binnen palliatieve zorg is hoop belangrijk voor zorgverleners, patiënten en familieleden. Toch hebben zorgverleners het veelal moeilijk met de hoop die patiënten in gesprekken over hun prognose en levenseinde uiten. Zorgverleners ervaren soms een ethisch dilemma omdat ze enerzijds de patiënt de hoop niet willen ontnemen en anderzijds wel waarheidsgetrouw willen communiceren. Tot nog toe wisten we weinig over hoe zorgverleners aankijken tegen hoop.
Aan de hand van semigestructureerde interviews bij 64 zorgverleners in Nederland en Canada (gemiddelde leeftijd: 48 jaar; 72% vrouw; 41% arts; 34% verpleegkundige; 20% pastores; 5% andere disciplines) werd nagegaan welke metaforen zorgverleners spontaan gebruiken wanneer ze hun eigen hoop en die van hun patiënten en familieleden beschrijven. In het algemeen belichtten de deelnemers hoop als iets positiefs. De verhalen van de deelnemers over de hoop van patiënten, de familieleden van patiënten en henzelf kunnen begrepen worden vanuit vier centrale metaforen: (1) een houvast, wat veiligheid impliceerde in vaak onzekere tijden, (2) een bron, wat sterkte impliceerde, een interne bron van energie die hen hielp om verder te gaan, zoals brandstof in een tank of het hart in het lichaam, (3) een lied, wat harmonie impliceerde en (4) een beeld, wat een positief perspectief impliceerde. In vergelijking met deelnemers uit Nederland legden de deelnemers uit Canada meer nadruk op spiritualiteit en het loslaten van hun eigen hoop als een houvast. In vergelijking met andere disciplines gebruikten artsen hoop vaker als houvast (veiligheid), terwijl pastores hoop vaker gebruikten als een lied (harmonie).
Deze bevindingen helpen niet enkel om ons begrip van hoop uit te breiden, maar ook om de communicatievaardigheden van zorgverleners te verbeteren. Zo kunnen zorgverleners metaforische taal gebruiken om bij een patiënt het thema hoop aan te brengen. Vragen die daarbij kunnen helpen zijn: Wat houdt je recht of staande (houvast)? Wat geeft je energie (bron)? Hoe wil je dat ik je begeleid (lied)? Welk pad zie je voor je: een pad vol met hobbels, een effen pad of iets tussen de twee (beeld)? Vragen die peilen naar hoop kunnen ook een toegangspoort zijn tot gesprekken over spiritualiteit, aangezien beide concepten sterk samenhangen. Tot slot tonen de bevindingen hoe belangrijk het is om je als zorgverlener bewust te zijn van je eigen dominante perspectieven over hoop.

Meer lezen?

  • Olsman, E., Duggleby, W., Nekolaichuk, C., Willems, D., Gagnon, J., Kruizinga, R., & Leget, C. (2014; Epub ahead of print). Improving communication on hope in palliative care: A qualitative study of palliative care professionals' metaphors of hope: Grip, Source, Tune and Vision. Journal of Pain and Symptom Management. Indien u geen toegang hebt tot het artikel, kunt u steeds contact opnemen met de Federatie via research@palliatief.be.
  • Deze publicatie verscheen recent ook op de EAPC Blog. Lees meer ... Nog niet ingeschreven voor de EAPC Blog? Volg deze blog via email, zie bovenaan rechts op de pagina.

top

"Het is oké om hulp te vragen". Welke informatie en ondersteuning wensen mantelzorgers te krijgen?

Aan het levenseinde spelen mantelzorgers een essentiële rol in de zorg voor hun naasten en vrienden in de thuisomgeving. Eerder onderzoek wijst erop dat 55% van de zorg die patiënten nodig hebben, door mantelzorgers verleend wordt. Vaak voeren mantelzorgers daarbij complexe taken uit, zoals beoordeling en opvolging van symptomen, toediening van medicatie en dergelijke meer. Tegelijkertijd tonen heel wat studies aan dat mantelzorgers onzeker zijn over hoe ze de zorgrollen kunnen vormgeven. Via vier focusgroepen met professionele zorgverleners en mantelzorgers wil deze studie uit het Verenigd Koninkrijk inzicht krijgen in de noden op het vlak van informatie en ondersteuning van mantelzorgers.
De studie bevestigt dat er inderdaad een aantal zorgsituaties zijn waarin mantelzorgers zich onzeker voelen en gebaat zouden zijn bij meer informatie en instructie, zoals fysieke zorg, voeding en het toedienen van medicatie. Er werd ook benadrukt dat de informatie en instructie rond deze zorgsituaties niet op een 'universele' manier moet worden gegeven, maar op maat en aangepast aan de familie in kwestie. De ervaring en de noden van mantelzorgers aan het levenseinde konden onder drie thema's worden gegroepeerd: (1) kennis en competentie; (2) de mate waarin ze voorbereid zijn op wat komen gaat en waar ze terecht kunnen bij toekomstige vragen en (3) de zeer beperkte mate waarin mantelzorgers zich identificeren met en vertrouwen hebben in hun rol als zorgende. Deze drie thema's beïnvloeden de mate waarin mantelzorgers hulp zoeken en hoe ze mogelijke interventies ervaren.
Mantelzorgers ervaren verscheiden noden op het vlak van steun en informatie, maar het lenigen van deze noden blijft een uitdaging. Deze studie suggereert dat interventies ter ondersteuning van mantelzorgers zich best kunnen richten op deze onderwerpen: (1) het ontwikkelen van kennis en competenties, (2) het versterken van hun gevoel voorbereid te zijn en (3) het helpen bij het zichzelf zien in de rol van mantelzorger, daar vertrouwen in hebben en het zichzelf toestaan om hulp te vragen.

Meer lezen?

  • Harrop, E., Byrne, A., & Nelson, A. (2014). "It's alright to ask for help": findings from a qualitative study exploring the information and support needs of family carers at the end of life. BMC Palliative Care, 13(22). Indien u geen toegang hebt tot het artikel, kunt u steeds contact opnemen met de Federatie via research@palliatief.be.
  • Andere interessante papers m.b.t. familie en mantelzorgers:
    • De Korte-Verhoef et al. (2014). Burden for family carers at the end of life; a mixed-method study of the perspectives of family carers and GPs. BMC Palliative Care, 13:16.
    • Pusa, S. et al. (2014; Epub ahead of print). District nurses' lived experiences of meeting significant others in advanced home care. Scandinavian Journal of Caring Sciences.
    • Pivodic, L. et al. (2014; Epub ahead of print). Burden on family carers and care-related financial strain at the end of life: A cross-national population-based study. The European Journal of Public Health, 1-8.

top

BOEKENNIEUWS

Er verschijnen meer boeken over (palliatieve) zorg dan wij kunnen recenseren, daarom vindt u in deze nieuwe rubriek voortaan de relevante boekaankondigingen die wij ontvingen.

Continuous Sedation at the End of Life. Ethical, Clinical and Legal Perspectives.
K. Raus et al. September 2013, Cambridge University Press, ISBN 9781107039216
Meer lezen ...

Kiezen bij kanker. (Hoe) laat ik mij behandelen?
Paul Kil & Corine Koole November 2013, Uitgeverij Bert Bakker, ISBN 9789035138049 Bij de diagnose kanker slaat vaak de radeloosheid bij de patiënt en zijn familie toe. Toch moet er nagedacht worden of men zich wil laten behandelen, en zo ja, hoe. Want voor één diagnose zijn er vaak verschillende behandelmethoden en de keuze van artsen en patiënten op dit punt heeft meestal meer met persoonlijke dan met medische argumenten te maken. Kiezen bij kanker. (Hoe) laat ik me behandelen? wil patiënten bewust maken van hun mogelijkheden.
Meer lezen ...

Leef nu ik er niet meer ben
Joris Verbeeck, Inge Delva
Februari 2014, Uitgeverij Van Halewyck, ISBN 9789461312631
"Ik heb altijd iets moois willen doen met mijn leven en hoop mensen met mijn verhaal te inspireren tot meer levensvreugde. Het zou mij een groot plezier doen, indien heel veel mensen mijn verhaal zouden lezen. Ik wil hen aantonen hoe klein hun zorgen soms zijn, en hen aansporen om een beetje meer te genieten van de kleine dingen." Meer lezen ...

Zorgen met zin. Hoe mantelzorg je raakt.
Onder eindredactie van drs. Gerrie Ham-Willemsen
April 2014, Uitgeverij Boekencentrum, ISBN 9789023927679
Zorgen voor een ander raakt je. Mantalzorg kan een zingevende ervaring zijn, maar soms is het moeilijk om een diepere betekenis te zien in iemands ziekte- en stervensproces en is het lastig om de zorg vol te blijven houden. Meer lezen ...

Het egeltje onder de oude boom
Christianne van Dooijewaard
Januari 2013, Uitgeverij SWP, ISBN 9789085606567
Na het overlijden van haar jongste kind aan een spierziekte, zocht Christianne van Dooijewaard een boek om haar oudste dochter duidelijk te maken wat er gebeurd was. Dat boek vond zij toen niet en dat bleef aan haar knagen. Uiteindelijk heeft zij het na al die jaren zelf kunnen schrijven. Het resultaat is een prentenboek over ziek zijn en sterven waarmee ouders en professionele opvoeders een handvat hebben om een verdrietige gebeurtenis over te brengen bij kinderen tussen 2 en 12 jaar. Meer lezen ...

top

IN DE MEDIA

In het magazine Vitaya van 24 april jl. verscheen een interview met Martine Wolfaert, verpleegkundige bij Coda. Ook onze voorzitter Gert Huysmans komt kort aan het woord. Titelblad - pag. 1 - pag. 2

top

VACATURE

Het palliatief support team van AZ Nikolaas is op zoek naar een verpleegkundige. Lees meer ...

top