A | A | A

HOME   |   WORD LID   |   CONTACT
print deze pagina

FEDERATIE PALLIATIEVE ZORG VLAANDEREN REAGEERT OP ONGERUSTHEID

ROND PALLIATIEVE SEDATIE

Vilvoorde, 27 november 2020 - Recent publiceerde de VUB een onderzoek dat stelt dat terminale patiënten onder palliatieve sedatie nog steeds pijn kunnen ervaren zonder dat zorgverleners het merken. De Federatie Palliatieve Zorg Vlaanderen is bezorgd dat de berichtgeving over dit onderzoek onnodige ongerustheid oproept bij de bevolking.

“Palliatieve sedatie betekent dat we met medicatie het bewustzijn van een terminaal zieke patiënt verlagen, om zo het lijden aan het levenseinde te verzachten,” legt Gert Huysmans, voorzitter van de Federatie Palliatieve zorg Vlaanderen, uit. “De patiënt wordt als het ware in een soort kunstmatige slaap gebracht. Palliatieve sedatie blijft eerder uitzonderlijk: het is enkel voor terminale patiënten met zware symptomen die we niet meer op een andere manier kunnen behandelen.”

Wanneer een patiënt gesedeerd is, evalueert een team van zorgverleners op basis van klinische observatie en feedback van de naasten of de patiënt comfortabel is. Het onderzoek van Stefaan Six (VUB) toont via hersenmonitoring echter aan dat patiënten niet altijd zo diep gesedeerd zijn als zorgverleners denken, en daarom mogelijks nog pijn kunnen ervaren. Afgelopen woensdag (25/11) verschenen artikels over dit onderzoek in De Standaard en Het Nieuwsblad.

Machines kunnen mensen niet vervangen

Gert Huysmans benadrukt dat de Federatie groot voorstander is van meer wetenschappelijk onderzoek naar palliatieve sedatie: “Het is uiteraard positief dat onderzocht wordt of patiënten onder sedatie nog lijden. Maar we zijn bezorgd dat de berichtgeving over dit onderzoek nodeloze ongerustheid veroorzaakt en willen daarom één en ander nuanceren. Pijn is een complex begrip dat niet zomaar via een monitor kan gemeten worden. De onderzoeker geeft het zelf ook aan: het is niet omdat een monitor een bepaalde hersenactiviteit meet dat een patiënt ook daadwerkelijk pijn ervaart.”

Kobe Sercu, hoofdverpleegkundige van de palliatieve zorgeenheid in het Jan Ypermanziekenhuis, bevestigt dit: “Het is logisch dat zorgverleners geen hersenactiviteit kunnen waarnemen zoals een monitor dat kan, maar je kunt je de vraag stellen in hoeverre dat een probleem is. In de palliatieve zorg spreken we dikwijls over ‘totale pijn.’ Dat betekent dat de pijn die de patiënt ervaart verschillende dimensies heeft en door veel factoren wordt beïnvloed: (dreigende) weefselschade, maar ook angst voor pijn, stress, bezorgdheid... Dit zijn allemaal elementen die niet door een monitor geregistreerd kunnen worden. Het behoort tot de deskundigheid van de palliatieve hulpverlener om een juiste inschatting te maken van de zorgnoden van de patiënt.”  

Het onderzoek bevestigt dat palliatieve sedatie altijd maatwerk is en de nodige expertise vraagt. Gert Huysmans: “We zetten ons bij de Federatie al jaren in om de deskundigheid van medisch personeel omtrent palliatieve zorg te vergroten. We ontwikkelen bijvoorbeeld richtlijnen rond palliatieve sedatie, organiseren opleidingen voor zorgverleners en pleiten voor meer aandacht voor palliatieve zorg in het onderwijs.” Kobe Sercu: “Ook teamwork en communicatie zijn cruciaal voor een goed verloop van de sedatie. Alle betrokken zorgverleners moeten goed communiceren over het doel van de sedatie – welke symptomen willen we verlichten? – en over de evoluties in de toestand van de patiënt. De naasten moeten ook goed worden geïnformeerd.” Sercu besluit: “Onze ervaringen op de palliatieve eenheid met palliatieve sedatie zijn wel degelijk positief. Wanneer de richtlijnen gevolgd worden en er goed wordt gecommuniceerd, verloopt een palliatieve sedatie doorgaans bevredigend en kan de patiënt rustig sterven.”         

Meer informatie?

Gert Huysmans, voorzitter FPZV: 0475 45 69 59 of 0472 66 52 70 - gert.huysmans@skynet.be