A | A | A

HOME   |   WORD LID   |   CONTACT
print deze pagina

Nieuwsflash 3/2013

Vrijdag 8 maart 2013

AANKONDIGINGEN
FLIECE-zorgcongres op 18 april 2013 in Leuven

Op 18 april vindt het eerste FLIECE–zorgcongres plaats. Met als titel Zorgen voor morgen? Goede palliatieve zorg in woonzorgcentra begint vandaag! richt het congres zich vooral op woonzorgcentra en ouderenzorg, maar ook andere sectoren zoals thuiszorg en ziekenhuiszorg kunnen er inspiratie opdoen. Zowel onderzoekers als ervaringsdeskundigen en praktijkmedewerkers komen er hun kijk op de vraag Hoe kan de kwaliteit van de palliatieve zorg gemeten en verbeterd worden? toelichten. Het uitgebreide programma, meer informatie over de sprekers en mogelijkheid tot inschrijven (voor 29 maart 2013) vindt u hier.

top

VORMING, TRAINING & OPLEIDING
Spiritualiteit ... what's in a name?

Het woord 'spiritualiteit' wordt op zo veel verschillende wijzen ingevuld, je zou er het noorden van kwijtraken. Het noorden zoeken, ons oriënteren en het in kaart brengen van onze eigen menselijke, horizontale en/of verticale spiritualiteit, daar gaat het om in deze opleiding. We belichten verschillende aspecten van spirituele/existentiële pijn en zorg. Daarbij nemen we onszelf als uitgangspunt, met onze eigen zingeving, levenservaringen, levenshouding, verlies, enz. De focus ligt op hoe we elk met onze eigen bagage functioneren als zorgverstrekker.

In het kader van de spirituele zorg naar residenten en patiënten, is het meer bepaald het narratieve, verhalende aspect dat we verkennen. Het gaat daarbij om het luisteren naar de verhalen van de mensen, de momenten van geluk, maar ook de blutsen en builen die mensen hebben opgelopen. Als zorgverstrekker kunnen we leren voorwaarden te scheppen om mensen aan te moedigen woorden te geven aan wat zich vanbinnen afspeelt.

Deze ervaringsgerichte vorming wordt gegeven op 19 maart 2013 door Kathleen Van Steenkiste, vrijzinnig humanistisch consulent, in De Zandloper in Wemmel.

top

VOOR U GELEZEN
Vier essentiële medicatietypes nodig voor kwaliteitszorg aan stervenden

De meerderheid van de stervende patiënten hebben geen toegang tot de noodzakelijke medicatie om hun meest voorkomende symptomen te verlichten, en dit ondanks het feit dat de effectiviteit van deze medicatie bewezen is. In dit artikel wordt de mate van consensus onderzocht met betrekking tot gepaste farmacologische behandeling van veel voorkomende symptomen in de laatste levensdagen van patiënten met kanker, en dit bij artsen die werken in gespecialiseerde palliatieve zorg.

In het kader van het OPCARE9-project, een project van het 7de 'Framework' van de Europese Unie met als doel de levenseindezorg bij kanker te verbeteren, werd een Delphi-procedure doorlopen met 136 clinici in palliatieve zorg in 9 landen. Bij aanvang werd de artsen gevraagd welke medicatie ze als eerste en tweede keuze zouden voorschrijven om angst, dyspnoe, misselijkheid en braken, pijn, luchtwegensecreties en terminale rusteloosheid te verlichten.

Op basis van een lijst van 35 geneesmiddelen die minstens tweemaal in de eerste ronde voorkwamen, werd een tweede Delphi-ronde opgestart om te bepalen welke vijf essentiële medicijnen die symptomen verlichten tijdens de laatste 48 levensuren, beschikbaar zouden moeten zijn zelfs buiten de gespecialiseerde palliatieve zorg. Er was een ≥ 80% consensus onder de deelnemers wat betreft morfine, midazolam en haloperidol als essentiële medicijnen. Voor luchtwegensecreties was er minder consensus m.b.t. het te verkiezen geneesmiddel.

Op basis van deze bevindingen en andere literatuur suggereren de auteurs vier geneesmiddelen die in alle settings beschikbaar gesteld moeten worden aan patiënten met kanker in de stervensfase: morfine (vb. een opioïde), midazolam (vb. een benzodiazepine), haloperidol (een neurolepticum) en een anticholinergicum.

Meer lezen?

  • Lindqvist, O., Lundquist, G., Dickman, A., Bükki, J., Lunder, U., Hagelin, C.L., Rasmussen, B.H., Sauter, S., Tishelman, C., & Fürst; C.J. (2013). Four essential drugs needed for quality care of the dying: A delphi-study based international expert consensus opinion. Journal of Palliative Medicine, 15(1), 38-43. Indien u geen toegang hebt tot het artikel, kunt u steeds contact opnemen met de Federatie via research@palliatief.be.

top

Gebruik van non-verbale communicatiemethoden door verpleegkundigen bij patiënten in de terminale fase

Het doel van deze studie was vast te stellen welke communicatiemethodieken verpleegkundigen gebruiken in de interactie met patiënten die hun levenseinde naderen, en dit met een speciale focus op non-verbale communicatie. Hiertoe vulden 95 verpleegkundigen werkzaam in een van de 5 hospices in Polen een enquête met 24 vragen in.

48% van de ondervraagden gaf aan op regelmatige basis erg bewust en met een bepaalde bedoeling non-verbale communicatiemethodieken in te zetten; een bijkomende 39% gebruikte soms non-verbale communicatiemethodieken. De antwoorden maakten ook duidelijk dat deze verpleegkundigen het vasthouden van handen als de beste vorm van aanraking zagen. Daarenboven gaf 63% van de respondenten aan dat hij/zij een opleiding had genoten in het communiceren met palliatieve patiënten, maar slechts 56% oordeelde dat de kennis en vaardigheden van verpleegkundigen bevredigend waren. 50% zou graag een training in communicatievaardigheden specifiek rond palliatieve zorg volgen.

De meeste verpleegkundigen waren zich bewust van het belang van non-verbale communicatie in hun interactie met palliatieve patiënten, maar een belangrijk deel van hen vond dat ze beter opgeleid zouden moeten zijn in de theoretische en praktische aspecten van communicatie.

Meer lezen?

  • Kozlowska, L. & Doboszynska, A. (2012). Nurses' nonverbal methods of communicating with patients in the terminal phase. International Journal of Palliative Nursing, 18(1), 40-46.

Ook zin in een specifieke opleiding rond communicatie in palliatieve zorg?

top

Vroegtijdige zorgplanning voor kinderen met een levensbedreigende aandoening en hun familie: ontwikkeling, implementatie en evaluatie van 'My Choices'

Het Verenigd Koninkrijk is een belangrijke trekker in de ontwikkeling van palliatieve zorg voor kinderen. De jongste twee decennia werden de ziektetrajecten van kinderen met levensbedreigende aandoeningen uitgebreid met nieuwe behandelingen en betere thuiszorg. Het plannen van de toekomstige zorg is echter een aspect van palliatieve zorg voor kinderen waaraan in onderzoeken wereldwijd nauwelijks aandacht besteed werd. Dit artikel beschrijft de ontwikkeling, implementatie en evaluatie van nieuw materiaal voor vroegtijdige zorgplanning voor kinderen en hun ouders. Dit materiaal werd ontworpen om kinderen en ouders te helpen nadenken over en betrokken te worden bij het plannen van de toekomstige zorg, en om de voorkeuren rond zorg en zorglocaties voor kinderen met een levensbedreigende aandoening van bij de diagnose te bepalen. De ontwikkelde boekjes vullen een belangrijke leemte wat betreft vroegtijdige zorgplanning voor kinderen.

Meer lezen ...

top

VOOR U GESIGNALEERD

In deze rubriek signaleren we het verschijnen van publicaties rond topics met betrekking tot palliatieve zorg die voor zorgverstrekkers, beleidsmakers of anderen interessant kunnen zijn.

Beeldboek 'Nu en straks' voor mensen met een verstandelijke beperking e.a.

Vormingscentrum Handicum heeft samen met de Oostvlaamse netwerken palliatieve zorg en met het netwerk palliatieve zorg Leuven (Panal) het beeldboek 'Nu en straks' ontwikkeld. Het is in eerste instantie bedoeld om delicate en moeilijke onderwerpen als ongeneeslijk ziek zijn, palliatieve zorg en sterven bespreekbaar te maken bij mensen met een verstandelijke beperking. Het beeldboek gaat vergezeld van een handboek met achtergrondinformatie voor ondersteuners, en van een persoonlijk werkboek voor degene die zelf ziek is. Gezien het exclusieve gebruik van beelden, kan het materiaal eveneens gebruikt worden voor kinderen, mensen met psychisch lijden of mensen met psychiatrische problemen, en anderstaligen.

Het beeldboek wordt voorgesteld in Antwerpen en Brugge op 16 april, in Gent op 17 april en in Leuven op 19 april 2013. Klik hier voor meer informatie.

top

EAPC-rapport over palliatieve zorg in woonzorgcentra

In januari 2013 presenteerde de EAPC-werkgroep 'Palliatieve zorg voor ouderen in woonzorgcentra' zijn rapport Palliative care in long-term care settings for older people. De werkgroep, voorgezeten door Katherine Froggat en Elisabeth Reitinger) startte in 2010 met als doel een overzicht te krijgen van de palliatieve zorginitiatieven in Europese langetermijnzorgfaciliteiten die de zorg voor ouderen aan het levenseinde wilden verbeteren.
Het rapport somt de overeenkomsten en verschillen op tussen initiatieven in verschillende landen en concludeert met aanbevelingen op het vlak van beleid en onderzoek. Het rapport kunt u hier integraal raadplegen. De lijst van de verschillende initiatieven kunt u nalezen in Appendix 4 van het rapport, maar kunt u hier ook afzonderlijk raadplegen.

top

Verpleegkundige schrijft boek over ervaringen in hospice Coda

Martine Wolfaert werkt al 15 jaar als verpleegkundige in het hospice van Coda (Wuustwezel) en bundelde nu haar ervaringen in het verhalenboek 'Sterven is klote maar jullie koffie is lekker. Dagelijks leven in een hospice voor palliatieve zorgen'. Over een jaar heen, van lente tot en met winter, worden een vijftiental patiënten geportretteerd. Elk seizoen wordt afgesloten met een beschouwing door Imke, de verpleegkundige stagiaire. Het boek, met een Ten geleide door dr. Marc Cosyns, werd op 3 maart jl. aan de pers voorgesteld en is verkrijgbaar in de boekhandel (ISBN 9 789 460 0118877, Uitgeverij Vrijdag).

top

FEDERATIE IN DE MEDIA

Dagvers nieuws!
In de Artsenkrant van vandaag (8 maart 2013) vindt u een interview met dr. Gert Huysmans en Paul Vanden Berghe, respectievelijk voorzitter en directeur van de Federatie onder de titel Palliatieve zorg is de zorg van de toekomst. Hier de link naar pag.22 en pag.23 van de Artsenkrant.

Honorarium advies tweede arts bij euthanasie
Naar aanleiding van berichtgeving over het nog bij te schaven KB met betrekking tot het honorarium voor het advies van de tweede arts bij euthanasie, stuurde de Federatie op 7 februari jl. een persbericht uit.

Het bericht werd opgepikt door De Artsenkrant van 12 februari 2013 en door het NVKVV, het Nationaal Verbond van Katholieke Vlaamse Verpleegkundigen. In haar elektronische nieuwsbrief NVKVVdirect van 14/02/2013 waardeerde het NVKKV de argumenten van de Federatie en beaamde de organisatie het feit dat de patiënt als eerste gebaat is bij een arts die hiervoor voldoende tijd kan vrijmaken en ook over de nodige deskundigheid beschikt. Ook het NVKVV stelde in het verleden de vraag om betrokken te worden in de besprekingen tot wijziging van het KB op de euthanasie. Reeds in 2005 formuleerde het NVKVV voorstellen tot wijziging opdat de verpleegkundige beter beschermd is wanneer hij/zij voorbereidende handelingen verricht bij het uitvoeren van euthanasie.

top