A | A | A

HOME   |   WORD LID   |   CONTACT
print deze pagina

Nieuwsflash 6/2013

Dinsdag 30 juli 2013

AANKONDIGINGEN
10de Vlaams Congres Palliatieve Zorg - 1 oktober 2013 - Brugge

Onder de titel Bezorgd om breekbaarheid schenkt het congres dit jaar aandacht aan de fragiele oudere. Inschrijven kan via deze link.

top

VORMING, TRAINING & OPLEIDING (VTO)

Nieuwe VTO-activiteiten voor 2013-2014 zijn in de maak. Onderstaande onderwerpen en data liggen reeds vast. Meer informatie, inhoudelijk en praktisch, lees je bij het doorklikken naar de folders.

GEEN PAPIEREN VTO-BROCHURE MEER! Alle informatie over onze opleidingen wordt voortaan bekendgemaakt via onze elektronische Nieuwsflash en de rubriek VTO op onze website www.palliatief.be.

top

VOOR U GESIGNALEERD
IMA-studie over hospitalisaties bij het levenseinde van kankerpatiënten

Uit een studie van het InterMutualistisch Agentschap en de Stichting Kankerregister (SKR) blijkt dat meer dan de helft van de kankerpatiënten nog wordt opgenomen in een acuut ziekenhuis tijdens de laatste levensmaand en er in de meeste gevallen ook overlijdt. Daarom ijvert het InterMutualistisch Agentschap (IMA) voor een versterking van de palliatieve zorg in het thuismilieu en in de woonzorgcentra. Op 25 juni jl. verstuurde de Federatie hierover een perscommuniqué.

Meer lezen?

top

Palliatieve zorg in België op de Europese kaart

In de schoot van de EAPC werd onder leiding van prof. C. Centeno en prof. D. Clark een atlas ontworpen die een globaal zicht geeft op de diensten, beleidsacties en strategieën voor levenseindezorg in de 53 landen die de Europese regio van de WHO uitmaken. Hoe België in deze atlas is opgenomen kunt u nalezen in de atlas zelf: de cartografische editie of de volledige editie.

top

De Federatie op het EAPC-Congres Palliatieve Zorg 2013

Op het EAPC-congres van 30 mei t/m 2 juni 2013 in Praag gaf onze directeur Paul Vanden Berghe een presentatie over de manier waarop de palliatieve zorg in Vlaanderen aan de slag is gegaan met de euthanasiewet onder de titel 'Euthanasia and Palliative Care: Belgium and the Case for Collaboration". Daarnaast waren er drie posters gemaakt in de schoot van de Federatie, met name:
- Development of organized palliative care in Belgium: ten years after the laws on patient rights, palliative care and euthanasia, door Menten, J., Huysmans, G., Dillen, L., Van Bellingen, R. & Vanden Berghe, P.)
- How can a national association contribute to best practice of palliative sedation? door Broekcaert, B., Desmet, M., Mullie, A., Declerck, D., François, G., Dillen, L. & Vanden Berghe, P.
- Palliative Sedation and organized palliative care in Belgium (Flanders): From palliative sedation research to palliative sedation guidelines (and back), door Broeckaert, B., Mullie, A., & Vanden Berghe, P. Bovendien waren de verschillende onderzoeksgroepen in Vlaanderen sterk vertegenwoordigd in Praag. Om meer van hun werk te lezen kunt u hier het EAPC-abstractboek inkijken.

top

VOOR U GELEZEN
Hoe ervaren verpleegkundigen de dagelijkse zorg rond palliatieve sedatie?

Continue palliatieve sedatie (CPS) is het voorwerp (geweest) van uitgebreide (inter)nationale debatten op het vlak van beslissingen aan het levenseinde. Hoewel verpleegkundigen een belangrijke rol kunnen spelen in de uitvoering van CPS heeft onderzoek zich voornamelijk gericht op de rol en de ervaringen van artsen. Toch blijken de ervaringen van artsen en verpleegkundigen met CPS te verschillen; zo wordt CPS volgens verpleegkundigen vaker gebruikt met de intentie om de dood te versnellen en geven ze ook aan er behoorlijk emotioneel onder te lijden. Het is dan ook belangrijk om beter te begrijpen hoe verpleegkundigen CPS ervaren. Het doel van deze Nederlandse studie is te beschrijven hoe verpleegkundigen de besluitvorming rond en de uitvoering van CPS bij terminaal zieke patiënten beleven. Meer lezen ...

top

Vroegtijdige zorgplanning en wilsverklaringen bij mensen met dementie in Vlaamse WZC

Vroegtijdige zorgplanning is een van de sleutelcomponenten van kwalitatieve palliatieve zorg voor bewoners van woonzorgcentra (WZC), in het bijzonder voor bewoners met dementie die niet meer in staat zijn om hun voorkeuren of wensen met betrekking tot hun levenseinde te uiten. Deze Vlaamse studie gaat na in welke mate huisartsen, verpleegkundigen en de naasten die het meest betrokken zijn bij de zorg van de bewoner, geïnformeerd zijn rond vroegtijdige zorgplanning, voorafgaande wilsverklaringen en geschreven instructies van de arts, en dit voor bewoners die sterven met dementie. Men ging ook na in welke mate er overeenstemming was tussen de huisarts, verpleegkundige en naaste rond de inhoud van vroegtijdige zorgplanning. Meer lezen ...

top

White paper over optimale palliatieve zorg voor ouderen met dementie beschikbaar

Dementie is een levensbedreigende aandoening zonder curatieve behandelingen. Omwille van de specificiteit van de zorg en het ziektebeeld kunnen patiënten en hun families baat hebben bij dementie-specifieke palliatieve zorg. Wat dit inhoudt en hoe dit vorm kan worden gegeven, wordt beschreven in deze 'white paper' van de EAPC. De inhoud van de paper is tot stand gekomen aan de hand van de raadpleging van deskundigen uit 23 landen via de Delphiprocedure.

Er was onmiddellijke en volledige consensus over aanbevelingen in de volgende acht domeinen: (1) persoonsgerichte zorg, communicatie en gedeelde besluitvorming; (2) optimale behandeling van symptomen en het aanreiken van comfort; (3) stellen van zorgdoelen en vroegtijdige zorgplanning; (4) continuïteit van zorg; (5) psychosociale en spirituele steun; (6) zorg voor en betrokkenheid van familie; (7) opleiding van het team en (8) maatschappelijke en ethische aspecten. Na herziening werd ook volledige consensus bereikt rond aanbevelingen op het vlak van prognosestelling en het tijdig herkennen van sterven. Aanbevelingen rond voeding en vocht en de relatie tussen het dementiestadium en zorgdoelen bereikten matige consensus. De aanbevelingen binnen deze 11 domeinen samen met suggesties voor praktijk en beleid kunnen nagelezen worden in de volledige paper.

Meer lezen?

top

Zijn spoedopnames in palliatieve (kanker)zorg steeds noodzakelijk?

Hoewel niet steeds medisch noodzakelijk, worden patiënten met gevorderde kanker vaak opgenomen in een ziekenhuis via de spoedopname. In een Noorse studie werden de redenen voor spoedopnamen opgelijst, nagegaan welke interventies er tijdens de opname werden uitgevoerd, wat de zelfgerapporteerde symptoomintensiteit bij en na opname was en wat de patiënt zelf dacht over de opname. Hiertoe werden bij patiënten met gevorderde kanker die via spoed werden opgenomen in twee Noorse ziekenhuizen bij en na opname de ESAS-vragenlijst (Edmonton Symptom Assessment System) afgenomen samen met een gestructureerd interview. Er werden gegevens verzameld van 44 patiënten met kanker (27 mannen en 17 vrouwen; gemiddelde leeftijd 69.3) die 50 opnames op spoed vertegenwoordigden.
De mediaanlengte van het ziekenhuisverblijf was 7 dagen. Mediaanoverleving was 50 dagen. 90% werd opgenomen van thuis uit en 46% was minder dan een maand voordien ook al eens opgenomen. Long- en gastro-intestinale symptomen en pijn waren de meest frequente redenen voor opname. Tussen opname en ontslag daalden de gemiddelde pijnscores op de ESAS met de helft. Eenvoudige interventies zoals hydratatie, blaascatherisatie en zuurstoftherapie werden het meest toegepast. Bijna een derde van de patiënten was liever in een andere setting behandeld indien de kwaliteit van de zorg daar vergelijkbaar was geweest. Huisbezoeken door de huisarts en gespecialiseerde zorgteams werden door patiënten als belangrijke factoren in de preventie van spoedopnames beschouwd.
Bij de meeste spoedopnames moeten relatief eenvoudige medische interventies worden uitgevoerd. Gespecialiseerde zorgteams met artsen palliatieve zorg, makkelijkere toegang tot de huisarts en betere samenwerkingsverbanden tussen ziekenhuizen en eerstelijnszorg kunnen het mogelijk maken dat meer van deze procedures thuis worden uitgevoerd, en zo de nood aan spoedopnames verminderen.

Meer lezen?

  • Hjermstad, M.J., Kolflaath, J., Lokken, A.O., Hanssen, S.B., Normann, A.P. & Aass, N. (2013). Are emergency admissions in palliative cancer care always necessary? Results from a descriptive study. BMJ Open, e002515. Indien u geen toegang hebt tot het artikel, kunt u steeds contact opnemen met de Federatie via research@palliatief.be.
  • Een deelstudie van het FLIECE-project (Flanders Study To Improve End-of-Life Care and Evaluation Tools) onderzoekt de gepastheid en vermijdbaarheid van ziekenhuisopnames aan het levenseinde in Vlaanderen. De resultaten van deze nog lopende studie zullen gebruikt kunnen worden om hulpverleners, maar ook patiënten te informeren over de voor- en nadelen van dergelijke hospitalisaties en mogelijke barrières die een thuis- of rusthuisoverlijden in de weg kunnen staan.
  • In januari 2014 organiseert de Federatie opnieuw een opleiding Urgenties in palliatieve zorg.

top

MASTERTHESIS

Graag belichten we in deze rubriek de bachelorproef van Claire Vanhoutte in het kader van de opleiding Bachelor in de verpleegkunde aan de KATHO: "De determinanten van moral distress bij verpleegkundigen in de palliatieve thuiszorg". Moral distress (MD) is geassocieerd met bio-ethische dilemma's zoals levenseindevraagstukken. Het onderzoek handelt over MD bij palliatief deskundigen in de thuiszorg in Vlaanderen. Door middel van een focusgroepgesprek en expertmeting bleek dat vooral oneigenlijke toepassing van palliatieve sedatie leidt tot MD. Naast de gekende negatieve werden ook positieve aspecten van MD in het licht gesteld. Duidelijk werd dat MD meer aan bod moet komen in de opleiding en navorming. Het onderzoek is tevens genomineerd voor de Innovation Awards 2013. Hier vindt u een korte samenvatting van haar onderzoek, de volledige bachelorproef en een poster. De resultaten zullen ook toegelicht worden op het Vlaams Congres Palliatieve Zorg op 1 oktober 2013 in Brugge.

top

IN DE MEDIA

Op 27 juni brachten medewerkers van KU Leuven en UZ Leuven palliatieve zorg in de media:
- in De Morgen verscheen een artikel van dr. Mieke Vermandere, prof. dr. Bert Aertgeerts, prof. dr. Jan De Lepeleire en prof. dr. Johan Menten: Op het einde blijft roep om spiritualiteit vaak onbeantwoord,
- in Vandaag, het vooravondprogramma van Radio 1, bracht Peter Decroubele een reportage over het palliatief support team van UZ Leuven.

top