A | A | A

HOME   |   WORD LID   |   CONTACT
print deze pagina

Nieuwsflash 03/2015

Maandag 30 maart 2015

BELEIDSNIEUWS
Uitbreiding begrip 'palliatieve zorg' in voorbereiding

Op 24 maart jl. debatteerde de Kamer van Volksvertegenwoordigers over het voorstel van Ecolo-Groen om het begrip 'palliatieve zorg' te vervroegen en te verbreden. De Federatie werd door verschillende partijen gecontacteerd om haar zienswijze op de toekomst van palliatieve zorg toe te lichten, met name wat de uitbreiding van het begrip 'palliatieve zorg' betreft zoals momenteel onderzocht in de PICT-studie (zie verder in deze nieuwsflash). Groen verspreidde na afloop dit persbericht:

"Steun voor voorstel Ecolo-Groen verruiming definitie palliatieve zorg
Alle politieke partijen zijn bereid om het wetsvoorstel van Ecolo-Groen over de verruiming en de definitie van palliatieve zorg te bespreken over grenzen van meerderheid en oppositie heen. Het kabinet van de minister steunt het voorstel. De constructieve sfeer in de commissie Volksgezondheid van de Kamer getuigt van een welwillendheid van de meerderheid om samen te werken aan het voorstel van Ecolo-Groen."

Vervolg persbericht ...

Ook het artikel 'Recente trends in euthanasie- en andere levenseindebeslissingen in België' bevat interessante beleidsinformatie. Zie verderop in de rubriek VOOR U GELEZEN.

top

VOOR U GESIGNALEERD
Verpleegkundig attest voor de mantelzorger


In onze Nieuwsflash 6/2014 belichtten we reeds het KB van 12 mei 2014 dat het begrip 'mantelzorger' omschrijft en de erkenningscriteria vastlegt.

De regelgeving van 10 april 2014 (Belgisch Staatsblad 30/04/2014 - Art. 160, p. 35478) sluit hierbij aan en staat artsen en verpleegkundigen toe om mantelzorgers verpleegkundige handelingen aan te leren. Een chronische wonde verzorgen, een insuline-injectie geven: dat zijn verpleegkundige handelingen die een mantelzorger wel vaker uitvoert bij 'zijn' patiënt. Maar tot de Gezondheidswet van 10 april 2014 behoorde dat tot het illegaal uitvoeren van de verpleegkunde. Dankzij de wet kan een arts of verpleegkundige nu een attest uitschrijven dat een mantelzorger toestaat specifieke verpleegkundige handelingen uit te voeren bij een bepaalde patiënt en gedurende een bepaalde periode.

Het NVKVV ontwierp een duidelijk digitaal attest dat door een verpleegkundige kan worden ingevuld. Het attest bevat drie exemplaren: een voor de verpleegkundige, de mantelzorger en de patiënt. De verpleegkundige vult het in, samen met de mantelzorger en patiënt. Na ondertekening ontvangen alle partijen een attest, de wettekst en de te volgen procedure bij de uit te voeren handelingen.

top

Stand van zaken PICT-studie

Momenteel worden de laatste enquêtegegevens geregisteerd die in het kader van de PICT-studie in Vlaanderen verzameld werden. Ter herinnering: PICT (palliative care indicator tool) staat voor twee schalen waarmee palliatieve patiënten vroegtijdiger geïdentificeerd kunnen worden en waarmee de ernst van hun noden in kaart worden gebracht. Een jaar geleden ging Luc Otte hiervoor als tijdelijk medewerker bij de Federatie aan de slag. Wij danken Luc van harte voor de vlotte en enthousiaste samenwerking. De resultaten van het PICT-onderzoek mag u in het najaar verwachten. De Federale Evaluatiecel Palliatieve Zorg zal op basis van de studie conclusies trekken en die formuleren in de vorm van beleidsvoorstellen.

top

Laatste herneming 'Dossier: Ronald Akkerman'

Antje De Boeck en Peter Schoenaerts hernemen op 2 en 3 april in het Fakkeltheater (Antwerpen) voor het laatst bovengenoemde voorstelling die het ontroerende verhaal vertelt van een terminale jongeman en zijn verpleegster. Meer info op www.dossierronald.be.

top

VORMING, TRAINING & OPLEIDING (VTO)

Interuniversitair Postgraduaat Palliatieve Zorg voor Artsen
De eerste module van het IUPGPZA start op 23 april 2015 in Antwerpen. Inschrijven is nog steeds mogelijk, ook voor aparte modules. Meer info ...

top

VOOR U GELEZEN
Depressieve symptomen bij personen met kanker in de laatste levensdagen

Deze studie onderzocht de prevalentie van depressieve symptomen bij patiënten met kanker in de laatste 24 uur van hun leven. Ook is er gekeken naar de relatie tussen depressieve symptomen enerzijds en andere symptomen, socio-demografische kenmerken en zorggerelateerde kenmerken anderzijds.

De onderzoekers hebben gebruikgemaakt van data verzameld via een landelijke retrospectieve studie naar doodsoorzaken in Nederland. Artsen kregen een vragenlijst toegestuurd wanneer zij het doodsoorzakenformulier hadden ingevuld voor een sterfgeval dat deel uitmaakte van een steekproef van 6860 sterfgevallen. Voor deze studie is alleen gekeken naar de 1363 patiënten ouder dan 17 die niet plotseling zijn overleden, bij bewustzijn waren tijdens de laatste levensdagen en bij wie kanker de doodsoorzaak was. Vervolg artikel ...

Meer lezen?

  • Janberidze E., Pereira S.M., Hjemstad M.J., et al. (2015). Depressive symtoms in the last days of life of patients with cancer: a nationwide retrospective mortality study. BMJ Supportive & Palliative Care, [epub ahead of print].

top

Palliatieve zorg bij kinderen: de rol van geloof en hoop bij ouders in de palliatieve fase en in de aanpassing op langere termijn

Deze studie focust op twee belangrijke thema's binnen de existentiële/spirituele dimensie van (pediatrische) palliatieve zorg, namelijk geloof en hoop. Geloof wordt hier gedefinieerd als de geloofsovertuigingen en praktijken die deel uitmaken van een langdurige relatie met een God. Geloof wordt hier dus getypeerd als godsdienst, terwijl het ook breder gezien kan worden. Hoop wordt gedefinieerd als het anticiperen op iets positiefs terwijl terzelfdertijd het onvermijdelijke wordt geaccepteerd. Hoewel uit onderzoek blijkt dat het verliezen van een kind de kans verhoogt op het ontwikkelen van psychologische problemen is er weinig onderzoek verricht naar de impact van geloof en hoop op het psychologisch functioneren van de ouders tijdens de palliatieve fase en op langere termijn. Vervolg artikel ...

Meer lezen?

  • Van der Geest, I., van den Heuvel-Eibrink, M., Falkenburg, N., Michiels, E., van Vliet, L., Pieters, R., & Darlington, A. (2015). Parents' faith and hope during the pediatric palliative phase and the association with long-term parental adjustment. Journal of Palliative Medicine, 18(10), 1-6.

top

Recente trends in euthanasie- en andere levenseindebeslissingen in België

Deze maand verscheen in The New England Journal of Medicine een opgemerkt artikel over medische beslissingen aan het levenseinde en euthanasie, van de Onderzoeksgroep 'Zorg aan het Levenseinde' van de Vrije Universiteit Brussel en de Universiteit Gent. De cijfers kregen ook enige weerklank in de media. Het artikel brengt de genomen medische beslissingen in kaart voor de overlijdens in Vlaanderen van 2013 en vergelijkt die met 2007, 2001 en 1998.

Aan een kleine helft van de overlijdens ging in 2013 een of andere medische beslissing aan het levenseinde vooraf, maar het meest opmerkelijke is de toename van euthanasie en de lichte afname van palliatieve sedatie, al blijft dat laatste veel frequenter.

De auteurs brachten niet het aantal aangegeven euthanasiegevallen in kaart, maar (her)kwalificeerden een aantal beslissingen op basis van de bevraging die zij bij artsen uitvoerden. Dat verklaart gedeeltelijk het relatief hoge cijfer van 4,6% van de overlijdens waarbij euthanasie werd uitgevoerd, dat in dit onderzoek naar voren wordt geschoven.

Alleszins blijkt uit het artikel duidelijk dat het aantal euthanasiegevallen tussen 2007 en 2013 is toegenomen. In het werkveld was dat al langer duidelijk. Maar een wellicht belangrijker cijfer voor het palliatieve werkveld is dat aan 73% van de euthanasiegevallen palliatieve zorg vooraf ging. Prof. Luc Deliëns wees er in een reactie in de media terecht op dat dit idealiter 100% zou moeten zijn. Alleen dan is een echt vrije keuze gewaarborgd omdat ze voorafgegaan werd door optimale zorg.

Het illustreert nogmaals hoe zorgverleners in palliatieve zorg het zorgvuldig en zorgzaam omgaan met levenseindebeslissingen, tot en met beslissingen rond euthanasie, tot hun kerntaken rekenen. De extra werklast die dit de voorbije tien jaar heeft meegebracht, is evenwel niet verrekend in de regelgeving voor de palliatieve equipes en referenten en wordt tot op heden door de overheid onvoldoende opgepikt en gehonoreerd.

Meer lezen?

  • Chambaere, K., Vander Stichele, R., Mortier, F., et al. (2015). Recent Trends in Euthanasia and Other End-of-Life Practices in Belgium. The New England Journal of Medicine, [epub ahead of print].

top

IN DE MEDIA

26 februari 2015, interview op Sputnik Radio (vroegere Voice of Russia): Should We Be Helped to Die? John Harrison legt de vraag voor aan twee tegenstanders van euthanasie: Alex Schadenberg, directeur van de Euthanasia Prevention Coalition (Ontario, Canada) en John Kelly van de Not Dead Yet anti-Euthanasia activist group (Boston, US). Onze voorzitter, dr. Gert Huysmans, gaf toelichting bij de wetgeving en uitvoering van euthanasie in België. Spits de oren want het interview verloopt in het Engels en in sneltreinvaart.

top